Projectontwikkelaar niet nodig
Bewoners die zelf hun huis bouwen zijn goedkoper uit. Ze bepalen zelfde inrichting en kiezen zelf de materialen uit. Zelf bouwen is populair.
Door Tjerk Gualthérie van Weezel - volkskrant 10-10-2010- foto's Bart Muhl
Zelf een huis bouwen is voorvelen een droom. En nu de woningmarkt is vastgelopen,wordt die droom steeds vaker werkelijkheid. Sinds projectontwikkelaars afhaken, verkopen gemeenten hun grond namelijk graag direct aan particulieren.Daarvan profiteren niet alleen de rijken met hun villa’s of nostalgische boerderettes. Steeds vaker slaan minder vermogenden de handen ineen om gezamenlijk voor projectontwikkelaarte spelen. Collectief Particulier Opdrachtgeverschap heet dat, CPO zeggen de ingewijden. Het beoogde kabinet-Rutte schrijft in zijn regeerakkoord dat er ‘meer ruimte’ voormoet komen. Samen huizen bouwen is namelijk goedkoop. Dat is althans de ervaring van JanWalrecht.
Samen met zijn compagnon Henk Vlemmix richtte hij in de vroege jaren tachtig het bedrijf Bouwen In Eigen Beheer op. Inmiddels zijn er in Nederland nog drie andere van dergelijke adviesbureaus. Tegen een tarief tussen de 3.000 en 10 duizend euro per huis, afhankelijk van de grootte van het project, verlenen zij assistentie. Ze helpen bij het oprichtenvan de vereniging, onderhandelen met de gemeente en adviseren tijdens het bouwproces.En dat loont dus, zegt Walrecht: ‘De190 huizen die afgelopen zomer met onze hulp zijn opgeleverd lagen gemiddeld 18 procent onder de marktwaarde. Door de dalende kosten van aannemers zullen de 318 huizen die nu nog op stapel staan gemiddeld 22 procent minder kosten dan de reguliere prijs, zo’n 55 duizend euro per woning.’Wie een kant en klaar nieuwbouwhuis koopt, laat dat bedrag bij de projectontwikkelaar achter. Want wie collectief huizen bouwt heeft dezelfde schaalvoordelen als de mannen die hele woonwijken neerzetten en hun huizen ‘van de plank’ verkopen. Zo huren deelnemers gezamenlijk één architect, aannemer en loodgieter in. Dat scheelt veel dubbele kosten. Op bouwmaterialen kunnen kortingen worden bedongen.
Daarnaast levert een collectief van eigenaren ook nog eens betere woningen af, is de stellige overtuiging van Marcel van Lent. Ook Van Lent staat met zijn bedrijf De Regie collectieven met bouwplannen ter zijde.‘Projectontwikkelaars zitten tochvooral met de winst in hun hoofd.Dat zie je terug in simpele zaken als plastic regenpijpen. Iets goedkoper,maar een collectief kiest toch liever voor de veel mooiere zinken pijp.’Het eerste CPO-project in Nederland werd in 1981 opgezet in Eindhoven. Henk Vlemmix was er destijds bijbetrokken. ‘Om de kwaliteit van de wijk Gestel-Noord te verbeteren wilde de gemeente de braakliggende gronden in de wijk bebouwen. Maarer was geen projectontwikkelaar die die klus zag zitten. Dus zijn we het maar zelf met de bewoners gaan doen.’Nog steeds zijn veel CPO-projecten een instrument om een sociaal probleem op te lossen. Zo was adviesbureau BIEB vijf jaar geleden betrokken bij de bouw van 34 starterswoningen in het Brabantse dorp Casteren. Een project dat nu in de ruime omgeving van Eindhoven navolging vindt. Walrecht:‘De huizen zijn daar duur doordat mensen met goede banen in Eindhoven er graag willen wonen. De jeugd van het dorp kan er amper een huis kopen en vertrekt. De fanfare ziet het ledenbestand afkalven en de scholen lopen leeg. Zo verliezen die dorpen hun hart. Door starterswoningen te bouwen ga je dat tegen.’ Maar er zijn ook bouwgroepen waarvan de leden elkaar gevonden hebben omdat ze allemaal bezig zijn met duurzaamheid. Of gezinnen met relatief hoge inkomens die gezamenlijk ruime woningen ontwikkelen in achterstandsbuurten. Hoe verschillend de projecten ook zijn, ze beginnen bijna allemaal meteen advertentie in een lokaal krantje.Als er genoeg volk op de informatieavond afkomt, en dat is bij BIEB op twee keer na altijd het geval geweest,wordt er een vereniging van kopers opgericht.
Samen beginnen ze een tocht langs gemeente, banken en vaak ook woningcorporaties. Pas als de financiën geregeld zijn, kan de architect aan de gang.Het vraagt een speciaal type architect,weet Jan Walrecht. ‘Als je al te sterke stijlopvattingen hebt, kan het een frustrerende exercitie zijn. Je moet het plezier halen uit veel’s avonds met alle kopers overleggen over hun wensen. Die zo goed mogelijk vervullen en er een persoonlijke draai aan geven, is de uitdaging.’Het overleg gaat doorgaans goed, is de ervaring bij BIEB. Walrecht:‘Waar het kan, proberen we iedereen zijn zin te geven, met een uitbouw of een extra groot dakraam. Maar soms is maatwerk te duur en moet er een gezamenlijk besluit komen. Dat gaat democratisch. Zo was er onlangs een club waar de stemmen staakten over de te kiezen kozijnen: zeven stemmen hardhout en zeven kunststof. Toen hebben we nogmaals gestemd:wie wil er per se kunststof. Er stak maar één iemand zijn hand op. Dus werd het hardhout. Iedereen had daar vrede mee.’
